đa nguyên

Thân thiện

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Thuộc về thuyết đa nguyên luận: Chỉ tính chất liên quan đến học thuyết triết học thừa nhận sự tồn tại của nhiều nguyên lý, bản thể hoặc thực thể tối cao khác nhau, thay vì chỉ một.
   • Thuộc về đa nguyên chính trị: Chỉ tính chất của một hệ thống chính trị cho phép nhiều đảng phái, tổ chức, quan điểm và lợi ích khác nhau cùng tồn tại, cạnh tranh và tham gia vào đời sống chính trị.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Tư tưởng đa nguyên trong triết học cổ đại thừa nhận sự tồn tại song song của nhiều yếu tố cơ bản như đất, nước, lửa, khí.
  • Một xã hội đa nguyên là nơi có nhiều đảng phái chính trị cùng hoạt động một cách hợp pháp.
  • Chủ nghĩa đa nguyên văn hóa đề cao sự đa dạng và bình đẳng giữa các nền văn hóa trong một cộng đồng.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tính đa nguyên": Chỉ đặc tính, bản chất đa nguyên của một hệ thống, học thuyết hoặc xã hội.

  • Tính đa nguyên của nền dân chủ hiện đại thể hiện qua sự đa dạng về ý kiến và tổ chức.

• "Nguyên tắc đa nguyên": Chỉ nguyên tắc, tư tưởng nền tảng thừa nhận và bảo vệ sự đa dạng.

  • Nguyên tắc đa nguyên đòi hỏi phải tôn trọng sự khác biệt trong xã hội.

Biến thể và từ liên quan

• Đa nguyên luận (danh từ): Học thuyết triết học cho rằng thế giới được tạo nên từ nhiều nguyên lý hoặc bản thể độc lập.
• Đa nguyên chính trị (danh từ): Hệ thống chính trị trong đó quyền lực được phân tán giữa nhiều nhóm, đảng phái khác nhau.
• Đa nguyên văn hóa (danh từ): Quan điểm hoặc chính sách công nhận, tôn trọng và khuyến khích sự đa dạng văn hóa trong một xã hội.

Từ đồng nghĩa/Gần nghĩa

• Đa dạng: Có nhiều thành phần, hình thức, tính chất khác nhau. (Tuy nhiên, "đa dạng" mang nghĩa rộng và phổ thông hơn, trong khi "đa nguyên" thường gắn với các học thuyết và hệ thống chính trị-xã hội cụ thể).
• Phức hợp: Gồm nhiều yếu tố phức tạp kết hợp lại.

Từ trái nghĩa

• Độc nguyên: Thuộc về học thuyết hay hệ thống chỉ thừa nhận một nguyên lý, một bản thể duy nhất (như trong triết học) hoặc một đảng phái, một quyền lực chính trị duy nhất (như trong chính trị).
• Đơn nhất: Chỉ có một, duy nhất.

Cụm từ/Thuật ngữ liên quan

• Xã hội đa nguyên: Một xã hội được đặc trưng bởi sự tồn tại của nhiều nhóm xã hội với các giá trị, lợi ích và niềm tin khác biệt nhưng cùng chung sống.
• Chủ nghĩa đa nguyên: Hệ tư tưởng ủng hộ và thúc đẩy các nguyên tắc của đa nguyên, đặc biệt trong chính trị và văn hóa.

Học thuật

1. tt. 1. Thuộc về đa nguyên luận. 2. Thuộc về đa nguyên chính trị.